Wielki mur chiński
中国国际广播电台

Wielki mur chiński jest jednym z najsłynniejszych budowli w Chinach i na całym świecie i można porównać ten obiekt z Piramidą w Egipcie.

W 220 roku przed naszą erą, pierszy cesarz z pierwszej chińskiej dynastii feudalnej, dynastiii Qin, Qinshihuang zdecydował połączyć obiekty ochronipne zbudowane wcześniej przez inne dynastie na cał obiekt ochroniony, czyl długi mur ochroniony aby walczyć z królestwami z północy. Później niemal we wszystkich dynastiach władze wciąż zbudowały i remontowały ten wielki obiekt. Około 1800 lat później, czyli w dynastii Ming (1368-1644 rok) rząd nadal kazał zbudował ten wielki mur, i właśnie dzięki nieustannym wysiłkom w tym długim okresie mur chiński stał się najdł€ższym obiektem militarnym na świecie. Równocześnie jego kulturalna i artystyczna wartość mogą porównać się z jego ważnością historyczną i strategiczną. 

Wielki mur chiński jest wielkim obiektem ochronionym, którego budowa zajmowała najdłuższy czas na świecie. Od VIII wieku przed naszą erą aż do dynastii Ming, w ciągu tych ponad 2000 lat bezprzerwie budowano bodowano i remontowano ten obiekt i krztałcono to na wspaniały widok. Wielki mur chiński leży w północnej i środkowej części Chin, długość całego muru wynosi ponad 50 tysięcy kilometrów. Taki duży obiekt rzako spotykany jest w innych krajach na świecie, dlatego kilkaset lat temu wraz z innymi budowlami zaliczył się mur chiński do 7 cudów światowych.

Budowę muru ochronionego w Chinach rozpoczęła się od dynastii zachodniego Zhou w IV wieku przed naszą erą. Wtedy w celu ocrony przed atakami narodowośći z północy król dynastii zachodniego zhou kazał budować obiekt ochroniony, czyli mur ochroniony. W VIII wieku przed naszą erą podczas okresu Wiosny i Jesienii różne królestwa zaczęły budować mur ochroniony wzdłuż granicy aby ocronić własne kraje i walczyć z innymi.

Najpierw królestwo Chu budowało mur ochroniony wzdłuż granicy, a później inne królestwa duże albo małe np. Qi, Han, Wei, Zhao, Yan, Qin, Zhongshan także rozpoczęły budować mur ochroniony. Główny charakter muru ochronionego tego okresu jest: mury zbudowane przez różne królestwo kierowały w różny strony i posiadały różne długość. A zwykle mury wtedy nie były długie. Aby wyróżniać z murami zbudowanymi później w dynastii Qin, historyk nazywa mury tego okresu „murami Xian Qin” czyli po polsku „Mury okresu przed Dynastią Qin”.

Dzisiaj z naszego artykułów dowiedzieli się państwa już początkową historię o wielkim murze chińskim, a w następnym artykule opowiemy dalej o tym wielkim obiekcie. W 221 roku przed nasząerą cesarz Qishihuang zwyciężył inne 6 głównych królestw i zjednoczył Chiny. Od tej pory okres Wisony i Jesieni oraz okres Walczących królestw, w których różne królestwa jak nazwa tego okresu walczyły wzajemnie zostały skończone. Dynastia Qin stała pierwszym feudalnym państwem w chińskiej historii a cesarz Qinshihuang, pierwszy cesarz feudalnej dynastii. Właśnie, znak „shi”, po chińsku znaczy pierwszy, początek. Aby wzmocniać swoje władzy i aby ochronić bezpieczeństwo kraju oraz walczyć z narodowościami z północy cesarz Qinshihuang kazał z większymi wysiłkami budować mur ochroniony. Na bazie części murów zbudowanych wcześniej przez różne królestwa jak np. królestwo Yan, Zhao i Qin na północ, zbidowano także nowe mury. W książkach historycznych tak napisany ”zachosni początek jest z miasta Lintao, a na wschód koniec jest Liaodong, pobiega ponad 10 tysięcy li. (jeden kilometr równa się 2 li). Od tej pory ten mur ochroniony miał już nazwę – „mur 10 tysięcy li”.

Późniejsze dynastie od cesarza Qinshihuang, niemal wszyskie dynastie także przywiązywały wielką wagę na budowanie murów ochronionych, bo obiekt ten odgrywał ważną rolę ochrony przed atakiem narodowości z północy.

Po dynastii Qin dynastia Han, Jin, Wei-północny, Wei-wschodni, Wei-zachodni, Qi-północny, Zhou-pólnocny, Sui, Tang, Song, Liao, Jin, Yuan, Ming, Qing ogólnie kilkanaście dynastii zbudowało mur ochroniony. M.in w dynastiach Han, Jin, Ming obiekty zbudowania były bardzo wielkie. Długość zbudowania murów w tych dynastiach wyniosła od 5000 kilometrów do 10 tysięcy kilometrów. Znajdowały te mury w różnych miejscowościach.

W tej długiej historii zbudowania wielkiego muru chińsdkiego, proces zbudowania i remontowania można powiedzieć nigdy nie przestały się. Nie tylko dynastie, które rządziły władze naród Han, ale także kiedy władze narodowości mniejszości rządziły wciąż zbudowały ten obiekt. W dynastii Qing, kiedy cesarz Kangxi rządził dynastię przestał budowanie mur chiński w dużej skali, ale też budowano w późniejszym okresie w niektórych miejscach mur. Dlatego można powiedzieć, że w tych ponad 2000 lat od okresu Wiosny i Jesieni i okresu Walczących królestw aż do dynastii Qing nigdy nie przestano budować mur chiński.

System obiektu ochronionego

Wielki Mur Chiński, który przebiega ponad 10 tysięcy li, jest nietylko prostym murem. Jest nareszcie całkowitym i kompleksowym obiektem zbrojnym, który składa się z murów, budynków obejrzenia wrogów, miasteczek kluczowych, zamków, siedzib żołnierzy, budynków ochronionych i platformy ognia itd. A system rządzenia militalnego jest również bardzo skomplisowany. Na przykład mur ochroniony zbudowany w dynastii Ming ustalono ogólnie 9 strefy militarnych wzdłuż muru ochronionego. Są to m.in Liaodong, Ji, Xuanfu, Datong, Shanxi, Yulin, Ningxia, Guyuan, Gansu. Te 9 strefy militarne wspólnie ochroniły i remontowały różne części muru ochronionego. Początek ówczesnego muru jest Rzeka Yalujiang na wschód, a kraniec na zachód jest Jiayuguan. Długość muru wtedy wynosi ponad 7000 kilometrów, który miał inną nazwę wtedy – ważne miasto z dziewięcioma miastami. W każdym miasteczku ochronionym jest szef administracyjny, który obowiązuje sprawę ochronioną w swojej strefie. W tej dynastii wzdłuż muru ochronionego prawie milion żołnierzy mieszkały i ochroniły ten mur.

W długim okresie zbudowania wielkiego muru chińczycy zgromadzili wiele cennych I bogatych doświadczeń zbudowania. Na przykład zbudowano mury na podstawie topografii tego regionów i wykorzystano materiałów łatwo dostałych w tym regionie. Materiały do budowania muru jest bardzo ważne, bo to najważniejsze surowcy. Dzisiaj w Yumenguan (bramy Yumen), Yangguan (bramy yang) w prowincji Gansu oraz w autonomicznym regionie Xinjiang zachowuje mur ochroniony zbudowany 2000 lat temu.

Przed dynastią Ming, mur zbudowany w zasadzie z gliny i kamieni. Natomiast mur mingowski wykonany już głównie z wielkich kamieni ciotonicznym i cegieł, i odznaczył się znacznie wyższym architektonicznym i dużą więszą skutecznością obronną. Weźmy na przykład odcinek na Bataling, który jest dziś otwart dla zwiększających. Prezciętna jest wysokość sięga 7.8 m, szerokość u dołu - 6.5 m, na górze 5.8 m. Sam mur jest bardzo mocny i trwały. Z obu stron jest wykonany z wielkich prostokątnych kamieni, środek zaś wypełniony jest kamieniami mieszanymi z ziemią. Od strony ściany wewnętrznej co pewien odcinek są schody prowadzące na powierzchnię muru. Powierzchnia muru to równe chodniki lub schody (w miejscach stromych) z kilku warstw cegieł. Chodniki mają 5 m szerokości, po nich mogą maszerować żołnierze w 10 kolumnach lub jeździć w 5 kolumnach konno. Parapaty wewnętrzne mają metr wysokości, a parapaty zewnętrzne mają 2 matry wysokości, a na nich w regularnych odcinkach są otwory obserwacyjne i strzelnice. Na powierzchni muru co jakieś 250 metrów jest wieża obserwacyjna, która składa się z dwóch kondygnacji. Górna część to miejce dla straży, a na dole jest pomieszczenie dla kilkunastu osób.

Struktura wielkiego muru chińskiego jest skomplikowanym systemem, to już powiedzieliśmy w poprzednich artykułach. Między innymi wieża sygnalizacyjna odgrywa bardzo ważną rolę, bo dzięki temu sygnał może zostać wysłany bardzo szybko.

Warto także powiedzieć kilka słów o wieżach sygnalizacyjnych czyli alarmowych wzniesionych na samym murze lub na górze, które służyły do przekazawania wiadomości alarmowych o przybyciu nieprzyjaciół. W czasach, kiedy nie było jeszcze łączności telegraficznej, sygnałem było zapalenie ognia (w nocy) lub wypuszczenie dymu (w dzień). Kiedy na jednej wieży zapala się ogień czy dym alarmowy, momentalnie zapala się i na odległość tysięcy li. W roku 1466 ustalono także oto reguły: o przybyciu stu wrogów sygnalizuje się jednym ogniem i jedną salwą armatnią, o przybyciu 500 wrogów ? 2 ognie i 2 salwy. Trzy ognie i trzy salwy informują już o nadejściu tysięcznej armii wroga, a kiedy liczba napastników przekroczyło 10 tysięcy, trzeba już było zapalić 5 ogni i dać zarazem pięć salw armatnich. 

Najsłynniejsza część wielkiego muru chińskiego jest prawdopodobnie część muru znajdująca w górach Badaling w Pekinie. Coroku nieliczni turyści zarówno chińscy jak i zagraniczni odwiedzają wielki mur chiński w tym miejscu. W Chinach jest takie przysłowie „człowiek, który nie był w wielkim murze, nie może być bohaterem”, więc tak dużo odwiedziło wielki mur chiński chyba chce być takim bohaterem. Wielki mur w Badaling jest część najlepiej zachowana i remontowana. Jeśli chcą państwa odwiedzać początkowszy widok muru to mogą pojechać do Simatai, które znajduje się również w okolicy Pekinu.

Już mówiłem bardzo wiele o wielkim murze chińskim. Ale jeśli chcą państwa naprawdę być bohatyerem, to lepiej tam pojechać i zobaczyć własnymi oczami.