Chińskie mieszkanie cywilne

中国国际广播电台

We wszystkich regionach Chin obiekty budowlane zamieszkane przez mieszkańców nazywane są mieszkaniami cywilnymi. Obiekty te są podstawowym typem budownictwa w Chinach. Powstały one najwcześniej, występują na największym terenie kraju i jest ich najwięcej. Z powodu odmiennego środowiska naturalnego i odmiennej sytuacji gospodarczej poszczególnych regionów Chin, mieszkania cywilne w różnych regionach bardzo się od siebie różnią.

Tradycyjne mieszkanie cywilne w regionach, gdzie żyją ludzie narodowości Han to mieszkanie uporządkowane. Pekińskie podwórko Siheyuan, które jest rozmieszczone w formie synchronicznej z środkową osią, jest typowym przedstawicielem takiego mieszkania. Składa się ono z przedniej i tylnej części. W jego centrum znajduje się pokój o najważniejszym znaczeniu, jako że odbywają się tam obrzędy rodzinne i przyjmowanie dostojnych gości. Poszczególne pokoje są skierowane do środka podwórka i połączone poprzez korytarz. Pekińskie podwórko Siheyuan jest dobrym odzwierciedleniem systemu patriachalnego chińkiego feudalizmu i systemu rodzinnego w budownictwie mieszkaniowym .Na zewnątrz podwórko jest kwadratowe i duże, jego rozmiar daje poczucie spokoju i bliskości. Są tam sadzone drzewka i kwiaty. Jest to idealna przestrzeń do spędzania czasu na zewnątrz. Mieszkańcy z Chin północnych i północno-wschodnich przeważnie mieszkają w tym rodzaju mieszkań.

Obraz: pekiński Siheyuan 

Centralny pokój Tangwu i budowla w stylu zamku Tulou

W południowych Chinach budownictwo jest skoncentrowane. Jest tam wiele budynków. W typowym mieszkaniu jest pokój centralny. Podwórko jest podłużne, o małej powierzchnii i leży w centrum.

Zewnętrzny wygląd takiego mieszkania przypomina pieczątkę. Styl jego jest prosty. Mieszkania tego rodzaju występują we wszystkich prowincjach południowych Chin.

W południowej części prowincji Fujianu, północnej części prowincji Guangdongu i północnej części prowincji Guangxi mieszkają ludzie Kejia. Ich mieszkania są wielkie i zgrupowane. Mogą mieć strukturę okrągłą lub kwadratową. W części środkowej znajduje się piętrowy budynek, dookoła którego rozmieszczone są inne 4 lub 5-piętrowe budynki. Taka budowla ma typowy charakter ofensywny. Centralna budowla Tulou, w powiecie Zongding, w prowincji Fujian, jest dobrą reprezentacją takiej budowli. Wśród tradycyjnych mieszkań centralna budowla Tulou, zamieszkała przez ludzi Kejia w Zongdingu, ma specyficzny charakter. Jej powierzchnia wynosi ponad 8 tys. metrów kwadratowych,struktura jest okrągła i 8-kątowa. Budowla Tulou jest potężna, ma piękny kształt, jest funkcjonalna, przy jej budowie zastosowano najnowsze w owych czasach metody, stąd wynika jej specyfika.   

Tulou w prowincji Fujian jest zbudowana z gliny, piasku i drzewa. Najpierw budowany był jeden pokój, do którego dobudowywano następne, tworząc duże mieszkanie. Potem po kolei budowano następne piętra, kreując w ten sposób budowlę o stylu zamkowym i o charakterze ofensywnym. Tulou jest bardzo solidna i zamknięta, zapewniająca bezpieczeństwo ludziom, którzy tam mieszkali. Służyła ona także do celów religijnych. Na terenie Tulou znajduje się studnia wodna i magazyn zbożowy. Zdudowane one były na wypadek wojny lub napadu złodziei, kiedy brama główna była zamykana. Jeśli oblężenie trwało kilka miesięcy mieszkańcy Tolou byli samowystarczalni w zboże i wodę. Solidna budowa Tulou chroniła także przed zimnem w zimie i gorącem w lecie, chroniła przed trzesieniem ziemii i wiatrem. Wszystko to powoduje, że ludzie Kejia żyli tam przez pokolenia.

Budowle zamieszkałe przez mniejszości narodowe

Budynki mieszkalne w rejonach zamieszkiwanych przez mniejszości narodowe są bardzo różne. Dla przykładu, domy narodowości ujgórskiej w Xinjiangu, w północno-zachodniej części Chin, przeważnie mają płaski dach a ściany glinialne. Mieszkanie składa się z jednego do trzech pięter. Na zewnątrz zabudowań znajduje się podwórko.

Typowe mieszkanie narodowości tybetańskiej, tzw. "barbakan Diaofang" zewnętrzną ścianę ma zbudowaną z kamienia. Dach jest płaski, zbudowany z drewna.

Narodowość mongolska zwykle mieszka w przenośnym namiocie zwanym jurtą.

Mniejszości narodowe w południowo-zachodnich Chinach najczęściej budują swe domostwa u podnóża skalnych ścian. Jako budulca używają drewna. Parter budynku jest pusty; dopiero na pierwszym piętrze mieszkają ludzie. Taki bambusowy budynek narodowości tajskiej w prowincji Yunan jest najbardziej charakterystyczny.

W rejonach południowo-zachodnich, narodowości Maio i Tujia mieszkają w domach na drewnianych podporach zwanych Diaojiaolou. Najczęściej budowane są one na schromych miejscach, bez fundamentów a budynek podparty jest kolumnami. Dom składa się z 2 lub 3 pięter. Najwyższe piętro jest bardzo niskie i służy tylko do przechowywania zboża. Na parterze znajdują się mniej potrzebne rzeczy lub hoduje się tam bydło.


Grota mieszkalna w północnych Chinach i mieszkanie w starym mieście

Terytorium Chin jest bardzo rozległe. Skupia wiele narodowości. Forma, struktura, sztuka dekoracyjna i kolor mieszkań poszczególnych rejonów ma swoisty charakter. Teraz omówimy grotę mieszkalną w północnych Chinach i mieszkanie w starym mieście.

W rejonach środkowego i dolnego biegu Żółtej Rzeki, w północnych Chinach jest dużo mieszkań w grotach. W prowincji Shanxi, Gansu, Henan, Shan Xi i innych okolicznych rejonach, mieszkańcy wydrążali grotę w naturalnych zasobach glinialnych po czym łączyli kilka grot. Dach groty dobudowywano z cegieł i tak powstawała jaskinia. Taki dom odporny był na pożar i hałas. Zimą było w nim ciepło a latem chłodno. Oszczędzało się ziemię i pracę. Poza tym skutecznie łączono krajobraz naturalny z potrzebami życiowymi.

Chiny posiadają wiele dobrze zachowanych starówek. Znajduje się w nich wiele mieszkań prywatnych. Starówka Pingzyao w prowincji Shanxi i starówka Li Jiang w prowincji Yunnan zostały wpisane do listę światowego dziedzictwa kulturowego.



Starówka Pingyao jest najlepiej zachowanym starożytnym miasteczkiem powiatowym z dynastii Ming i Qing. Reprezentuje ona typowe starożytne miasteczko powiatowe ludów Han w środkowych Chinach. Mury, ulice, sklepy i świątynie w tym miasteczku są w zasadzie bardzo dobrze zachowane do dziś. Struktura i charakter budowy prawie nie zostały zmienione. Pingyao jest wspaniałym obiektem do badania odległej historii w dziedzinie politycznej, gospodarczej, kulturalnej, militarnej, budowlanej i artystycznej.

Starówka Lijiang zbudowana w dynastii Song jest jedynym miasteczkiem, które łączy cechy tradycyjnych budowli ludności Naxi ze specyfiką obcycej architektury. Starówka Lijiang nie uległa wpływom środkowochińskiego systemu budowy miast. Sieć ulic w mieście jest nieregularna. Wokół starego miasta nie ma muru obronnego. Jezioro Heirongtan jest głównym źródłem wody w starym mieście. Woda jeziora dzieląc się na poszczególne strumienie kształci sieć wodną, która spływa do każdej rodziny.