24 chińskie terminy słoneczne – Praktyczna i romantyczna chińska historia i kultura

2022-12-09 11:16:55
Podziel się:

Dwadzieścia cztery terminy słoneczne wywodzą się ze starożytnej cywilizacji rolniczej i reprezentują zmiany naturalnych rytmów w kalendarzu rolniczym.

Czym są 24 chińskie terminy słoneczne?

Chiny od czasów starożytnych były krajem o bardzo rozwiniętym rolnictwie. W oparciu o długoterminową praktykę, starożytni rolnicy zgromadzili bogate doświadczenie na temat związków między czasem pracy na roli a zmianami sezonowymi. Na początku bazowano na obserwacjach zmian w układzie ekliptycznym i ich wpływie na sezonowe zmiany. Pełny obrót Ziemi - 360 stopni – został równo podzielony na 24 części zwane 24 sezonami słonecznymi. Każde 15 stopni obrotu Ziemi odpowiada jednemu okresowi słonecznemu. Dwadzieścia cztery terminy słoneczne dokładnie odzwierciedlają zmiany naturalnego rytmu przyrody i odgrywają niezwykle ważną rolę w codziennym życiu ludzi. To nie tylko system pór roku, który kieruje rolnictwem i produkcją rolną, ale wiąże się z nim bogaty system zwyczajów ludowych, który jest ważną częścią długiej historii i kultury narodu chińskiego.

Dwadzieścia cztery terminy słoneczne rozpoczynają się od „Lichun” (Początku Wiosny), a  kończą na „Dahan” (Wielkim Mrozie). Wśród dwudziestu czterech terminów słonecznych najważniejsze z nich jest osiem, wyraźnie wyznaczających granicę czterech pór roku, czyli: „Lichun”, „Chunfen” (Równonoc Wiosenna), „Lixia” (Początek Lata), „Xiazhi” (Przesilenie Letnie), „Liqiu” (Początek Jesieni), „Qiufen” (Równonoc Jesienna), „Lidong” (Początek Zimy) i „Dongzhi” (Przesilenie Zimowe).

 24 chińskie terminy słoneczne podczas ceremonii otwarcia ZIO w Pekinie

Podczas ceremonii otwarcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Pekinie w 2022 r. zaprezentowano krótki film nawiązujący do tematu „Dwudziestu czterech terminów słonecznych”, który olśnił świat estetyką „chińskiego romansu” i przybliżył wyjątkowy urok kultury starożytnego chińskiego kalendarza. Odliczanie do otwarcia igrzysk utrzymane było w poetyckiej konwencji ukazującej wspaniałość i mądrość chińskiej kultury.

Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Pekinie w 2022 r., które akurat były 24 edycją tej imprezy, rozpoczęły się w dniu Początku Wiosny (Lichun). Ta data miała wymiar symboliczny, nie tylko przesyłała najlepsze życzenia na przyszłość, ale również otwierała nowy rozdział w życiu ludzi na całym świecie. W filmie podczas ceremonii otwarcia, tradycyjne chińskie terminy słoneczne połączono z klasyczną poezją, malarstwem chińskim oraz sportami zimowymi. Widzowie na całym świecie mogli doświadczyć piękna pór roku, piękna poezji i malarstwa, piękna gór, rzek i jezior oraz sportu i nauk humanistycznych. Można było nie tylko docenić poetykę sezonowych zmian i dobrobytu, ale także poznać poglądy Chińczyków na życie i ich system wartości.

Na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO

Z historycznego punktu widzenia, dwadzieścia cztery terminy słoneczne już dawno przekroczyły granicę Chin, wpływając na życie ludzi na Półwyspie Koreańskim, w Japonii i Azji Południowo-Wschodniej. W niektórych miejscach, chociaż zmiany sezonowe nie są oczywiste, lokalni mieszkańcy nadal żyją w zgodzie z 24 terminami słonecznymi i kultywują zwyczaje z nimi związane.

W międzynarodowym środowisku meteorologicznym, dwadzieścia cztery terminy słoneczne są znane jako „piąty wielki chiński wynalazek”. W dniu 30 listopada 2016 r. dwadzieścia cztery terminy słoneczne zostały oficjalnie uznane i wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO - Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury.

Główne święta związane z terminami słonecznymi

Jako światowej klasy niematerialne dziedzictwo kulturowe, dwadzieścia cztery terminy słoneczne są nie tylko tradycyjnym źródłem mądrości i romantycznej estetyki kultury chińskiej, ale odzwierciedlają także relacje między człowiekiem i naturą, człowiekiem i produkcją rolną, człowiekiem i systemem społecznym. Kultura niesie ze sobą nie tylko doświadczenie i zrozumienie życia przodków, ale także ponadczasowe bogactwo duchowe narodu chińskiego.

Głównym świętem rozpoczynającym cykl dwudziestu czterech terminów słonecznych jest Święto Wiosny. W wieczór poprzedzający Święto Wiosny, Chińczycy mają zwyczaj gromadzenia się w oczekiwaniu na nadejście nowego roku i spożywają wspólnie uroczystą kolację, żegnając w ten sposób stare i witając nowe.

„Qingming” to nie tylko jeden z dwudziestu czterech terminów słonecznych, ale także tradycyjne święto w Chinach. W tym dniu ludzie sprzątają groby swoich bliskich, aby podtrzymać pamięć o swoich przodkach. Ten dzień poświęcony jest również na rodzinne wycieczki i zbliżenie się do natury. „Qingming” łączy naturalne terminy słoneczne z obyczajami, co sprzyja krzewieniu „synowskiej pobożności”, pobudzeniu wspólnej rodzinnej pamięci oraz wspieraniu jedności i tożsamości członków rodziny, a nawet całego narodu.

„Dongzhi” (Przesilenie Zimowe) jest również bardzo ważnym terminem słonecznym. W starożytności mawiano, że „przesilenie zimowe jest tak duże jak nowy rok". W północnej części Chin istnieje zwyczaj zabijania owiec i spożywania pierogów w dniu Przesilenia Zimowego, a w południowej części Chin jada się kulki z kleistego ryżu, których nazwa oznacza „spotkanie”, „połączenie” lub „spełnienie".

Po tysiącach latach ewolucji, dwadzieścia cztery terminy słoneczne na stałe zakorzeniły się w świątecznych zwyczajach. Pomimo lokalnych różnic, świąteczne zwyczaje Chińczyków utrwalają pamięć o przodkach, tęsknotę za bliskimi, tęsknotę za lepszym życiem, podtrzymują nadzieję i to się nigdy nie zmieni.

Our Privacy Statement & Cookie Policy

By continuing to browse our site you agree to our use of cookies, revised Privacy Policy and Terms of Use. You can change your cookie settings through your browser.
I agree